ශ්රී ලංකන් ගුවන් සේවයේ හිටපු ප්රධාන විධායක නිලධාරී කපිල චන්ද්රසේන කොළඹ, කොල්ලුපිටියේ පිහිටි සිය නිවසේදී මිය ගොස් සිටියදී හමුවීමේ සිද්ධිය ද, ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන-ව්යාපාරික ඉතිහාසයේ ඉතා සංවේදී සහ අඳුරු සිදුවීම් අතරට එකතු වී තිබේ.
මේ මරණය සාමාන්ය මරණයක් ලෙස සමාජය විසින් නොදක්නේ හේතු කිහිපයක් නිසාය. එනම් ඔහු සිටියේ Airbus ගුවන් යානා ගනුදෙනුවේ ප්රධාන සැකකරුවෙකු ලෙස වීම, ඔහුට එරෙහිව නැවත අත්අඩංගුවට ගැනීමේ නියෝගයක් නිකුත් වී තිබුණේ මරණයට පෙර දින වීම, ඔහු විසින් ඉහළ පෙළේ දේශපාලන චරිත කිහිපයක නම් සඳහන් කර තිබූ බව අධිකරණයේදී හෙළි වී තිබීම සහ ඔහු ඇප ලබා ගෙන ඇත්තේ ව්යාජ ඇපකරුවන් හරහා බව අධිකරණය හමුවේ අනාවරණය වීම ආදිය වේ.
මෙම සියලු තත්ත්වයන් එකට ගත් විට, මේ මරණය පුද්ගලික ඛේදවාචකයක් පමණක් නොව ශ්රී ලංකාවේ බලය, දූෂණය, සහ දේශපාලන ආරක්ෂක ජාල පිළිබඳ බරපතළ ප්රශ්නයක් බවට පත්වේ.
ශ්රී ලංකන් ගුවන් සේවයේ හිටපු ප්රධාන විධායක නිලධාරියා වූ කපිල චන්ද්රසේන, ශ්රී ලංකාවේ රාජ්ය ව්යාපාර ක්ෂේත්රයේ බලවත්ම කළමනාකරණ චරිත අතරින් කෙනෙකු ලෙස සැලකේ. ඔහු "මිහින් ලංකා" සහ "මොබිටෙල්" යන ආයතනවල ද ප්රධාන තනතුරු දැරීය. එහෙත් ඔහුගේ නාමය වඩාත් ප්රකට වූයේ Airbus ගුවන් යානා මිලදී ගැනීමේ ගනුදෙනුව සමඟය.
Airbus ගනුදෙනුව ශ්රී ලංකාවේ විශාලතම දූෂණ චෝදනා අතරින් එකක් වේ. 2010 දශකයේදී ශ්රී ලංකන් ගුවන් සේවය Airbus යානා මිලදී ගැනීම සඳහා ගිවිසුම් කිහිපයකට එළඹුණි. පසුව බ්රිතාන්යයේ Serious Fraud Office (SFO) පරීක්ෂණයකදී Airbus සමාගම ලොව පුරා රටවල් ගණනාවක දූෂණ ගනුදෙනු සිදු කළ බව හෙළි වි ය.
ශ්රී ලංකාවට අදාළ කොටසේ, ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 2ක අල්ලසක් ලබා දී ඇති බවට චෝදනා නැගුණි. එම මුදල් Offshore සමාගම් සහ විදේශීය බැංකු ගිණුම් හරහා ගලා ගිය බවද පරීක්ෂණවලදී අනාවරණය විය. චෝදනා අනුව, බෘනායි හි ව්යාජ සමාගමක්, සිංගප්පූරු බැංකු ගිණුම් සහ ඔස්ට්රේලියානු ගිණුම් භාවිත කරමින් මුදල් සඟවා තිබුණි.
2026 දී මේ නඩුව අලුත් වේගයකින් ඉදිරියට යාම ඇරඹුණු අතර 2026 මාර්තු මාසයේදී CIABOC විසින් කපිල චන්ද්රසේන අත්අඩංගුවට ගත්තේය. මෙහිදී සිදුවූ වඩාත් සංවේදී වර්ධනය වූයේ ඔහු විසින් Allegedly ලබාදුන් ප්රකාශයයි.
අධිකරණයේදී CIABOC විසින් සඳහන් කළේ, Airbus ගනුදෙනුවෙන් ලැබුණු මුදල්වලින් රුපියල් මිලියන 60ක් හිටපු ජනපති මහින්ද රාජපක්ෂට ද, තවත් රුපියල් මිලියන 20ක් හිටපු අමාත්ය ප්රියංකර ජයරත්නට ගෙවා ඇති බව කපිල චන්ද්රසේන පවසා ඇති බවය. මෙම හෙළිදරව්ව ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන භූමිකාවේ විශාල කම්පනයක් ඇති කළේය.
2026 මැයි 5 වනදා ඔහුට ඇප ලැබුණි. එහෙත් ඊට දින දෙකකට පසුව හෙළි වූයේ, කපිල චන්ද්රසේන වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ඇපකරුවන් දෙදෙනා මුදල් ලබා ගෙන ව්යාජ ලෙස ඉදිරිපත් වූ බවය. ඒ අනුව අධිකරණය ඔහුගේ ඇපය අවලංගු කළේය. නැවත අත්අඩංගුවට ගැනීමේ නියෝගයක් නිකුත් කළේය.
ඊට පැය කිහිපයකට පසු ඔහු මිය ගොස් සිටියදී හමුවීම “අහඹු” සිද්ධියක් ලෙස විශ්වාස කිරීමට බොහෝ දෙනා සූදානම් නැත. මේ මරණය ස්වභාවිකද..? සිය දිවි නසා ගැනීමක්ද..? නොඑසේ නම් “Silencing Operation” එකක්ද..? මෙතෙක් නිල වශයෙන් අවසන් මරණ හේතුව ප්රකාශයට පත් කර නොමැත.
නමුත් සමාජ මාධ්ය සහ දේශපාලන වටපිටාවේ ප්රධාන තර්ක තුනක් මතුව තිබේ. එනම්,
1. මානසික පීඩනය සහ සියදිවි නසා ගැනීම - ඔහු දැඩි නීතිමය පීඩනයකට, දේශපාලන පීඩනයකට, සහ සමාජ අපකීර්තියකට මුහුණ දී සිටියේය. නැවත අත්අඩංගුවට ගැනීමේ නියෝගයද එම පීඩනය තවත් ඉහළ දැමූ බව සැලකේ.
2. “Damage Control” හෝ මුඛ වසා දැමීම - ඔහු විසින් ඉහළ දේශපාලන චරිතවල නම් හෙළි කර තිබීම නිසා, ඔහු භයානක සාක්ෂිකරුවෙකු බවට පත්ව සිටියාද යන්න සමාජයේ සැකයක් ඇති වී තිබේ.
3. රාජ්යයේ අසමත්භාවය - මේ තරම් සංවේදී සැකකරුවෙකුට නිසි ආරක්ෂාවක් ලබා නොදීමත්, ඔහුගේ ජීවිතය ආරක්ෂා නොවීමත්, පද්ධතිමය අසාර්ථකත්වයක් ලෙස විවේචනයට ලක් වෙයි.
කෙසේ වෙතත්, මේ මොහොතේ මේ මරණය “ඝාතනයක්” ලෙස නිල වශයෙන් කිසිදු ආයතනයක් තහවුරු කර නොමැත. එබැවින් වාර්තාකරණයේදී වගකීම් සහිත භාෂාවක් භාවිත කිරීම අත්යවශ්යය. මෙම සිද්ධිය මගින් ශ්රී ලංකාවට කියන්නේ කපිල චන්ද්රසේනගේ මරණය, පුද්ගලයෙකුගේ අවසානයක් පමණක් නොවන අතර එම මරණය ප්රශ්න කරන්නේ රාජ්ය ආයතනවල ස්වාධීනභාවය, දූෂණයට එරෙහි නීතියේ බලය, දේශපාලන ආරක්ෂක ජාල, සහ “සත්යය කතා කරන අයගේ” ආරක්ෂාවය ආදිය වේ.
ශ්රී ලංකාවේ ඉතිහාසයේ බොහෝ විට දැක ඇත්තේ, විශාල දූෂණ නඩු “අඳුරේ” අවසන් වන ආකාරයයි. එබැවින් මේ මරණය පිළිබඳ විවෘත පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණයක්, ස්වාධීන අපරාධ පරීක්ෂණයක්, සහ සම්පූර්ණ අධිකරණ විනිවිදභාවයක් අවශ්ය වේ. ඒ රටේ විශ්වාසය නැවත ගොඩනැගීම සඳහාය.
අවසාන විග්රහයට අනුව කපිල චන්ද්රසේන ජීවිතයේ අවසානයට පෙර දූෂණ චෝදනා යටතේ සිටියේය, දේශපාලන රහස් හෙළි කරමින් සිටියේය, අධිකරණ පීඩනයකට ලක්ව සිටියේය, නැවත අත්අඩංගුවට ගැනීමට නියෝගිතව සිටියේය. ඒ නිසා ඔහුගේ මරණය ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන ඉතිහාසයේ සාමාන්ය මරණයක් ලෙස සලකනු නොලැබේ.
මේ සිද්ධිය අද ශ්රී ලංකාව ඉදිරියේ තිබෙන විශාල ප්රශ්නය නැවත මතු කරයි. “දූෂණය ඇත්තටම විමර්ශනය කළ හැකි රටක්ද ශ්රී ලංකාව..? නොඑසේ නම් බලය සත්යයට වඩා ශක්තිමත් රටක්ද..?
Lanka Newsweek © 2026